Muğla Kamyoncu, Otomobilci ve Şoförler Esnaf Odası Başkanı Ümit Karataş, karayolu yük taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren kamyoncu ve tırcı esnafının yaşadığı sorunlara ilişkin rapor hazırladı. Karataş, raporu Ticaret Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na sunacak.
Karayolu yük taşımacılığı sektörünün güncel sorunları ve çözüm önerilerinin ele alındığı raporda, özellikle artan maliyetler ile taşıma gelirlerinin aynı oranda artmaması, bireysel esnafın pazarlık gücünün sınırlı olması ve sektördeki yapısal sorunlara dikkat çekildi.
Raporda, kamyon ve çekici işletmecilerinin en önemli gider kalemlerinden birinin akaryakıt olduğu belirtilirken, akaryakıtın yanı sıra bakım, onarım, lastik, yedek parça, sigorta, vergi, otoyol ve diğer işletme giderlerindeki artışların toplam maliyetleri yükselttiği ifade edildi. Buna karşın taşıma gelirlerinin aynı oranda ve düzenli şekilde artmadığı kaydedildi.
Taşıma ücretlerinin maliyet artışlarını karşılayacak seviyeye getirilememesinin esnafın gelir-gider dengesini bozduğu belirtilen raporda, kamyoncu ve tırcı esnafının artan maliyetlerini fiyatlarına yansıtamadan çalışmak zorunda kaldığı ifade edildi.
Raporda ayrıca taşıma ücretlerinin maliyetlerle doğrudan bağlantılı ve öngörülebilir bir sistem içerisinde belirlenmesi gerektiği vurgulandı. Özellikle bireysel çalışan esnafın, işi kaybetmemek amacıyla maliyetinin altında veya maliyetine yakın fiyatlarla yük taşımasının uzun vadede sermaye kaybına ve işletmelerin sürdürülemez hale gelmesine yol açabileceği belirtildi.
“GÜNÜ KURTARMA” VURGUSU
Sektörde birçok esnafın yatırım yapmak veya işletmesini büyütmek yerine yalnızca günlük giderlerini karşılamak amacıyla çalışmak zorunda kaldığına dikkat çekilen raporda, akaryakıt, şoför giderleri, kredi ve finansman yükümlülükleri, vergi, sigorta, bakım ve onarım giderlerinin karşılanmasının ardından işletmenin gerçek anlamda kâr edip etmediğinin belirsiz hale geldiği ifade edildi.
Raporda sorunun yalnızca maliyetlerin yüksekliğiyle sınırlı olmadığı, sektörün işleyiş biçiminin de önemli bir yapısal sorun oluşturduğu kaydedildi. Bireysel olarak faaliyet gösteren küçük işletmelerin büyük taşıma organizasyonları ve yük sahipleri karşısında pazarlık gücünün sınırlı kaldığı belirtildi.
MALİYET ENDEKSİ ÖNERİSİ
Karataş’ın hazırladığı raporda, taşıma ücretlerinin temel maliyet unsurlarındaki değişimlere duyarlı hale getirilmesi önerildi.
Bu kapsamda akaryakıt, bakım ve onarım, lastik, yedek parça, araç finansman maliyetleri, sigorta, vergi ve harçlar, otoyol ve geçiş ücretleri ile personel ve şoför giderlerinin dikkate alındığı bir maliyet endeksi veya fiyat güncelleme mekanizması oluşturulması önerildi.
Raporda ayrıca yetki belgesi ve taşıma faaliyetlerinin etkin şekilde denetlenmesi, kayıt dışı ve mevzuata aykırı taşımacılığın önlenmesi, haksız rekabetin önüne geçilmesi ve taşıma sözleşmelerinde tarafların hak ve yükümlülüklerinin daha açık hale getirilmesi gibi düzenlemelerin ele alınması gerektiği ifade edildi.
Bireysel kamyoncu ve tırcı esnafının kooperatifleşmesinin teşvik edilmesi, araç yenileme ve teknolojik dönüşüm için düşük maliyetli finansman modellerinin geliştirilmesi, tahsilat sürelerinin kısaltılması ve küçük esnafın ekonomik sürdürülebilirliğini destekleyecek modeller oluşturulması da rapordaki çözüm önerileri arasında yer aldı.
Karataş’ın bakanlıklara sunacağı raporun sonuç bölümünde ise karayolu yük taşımacılığının yalnızca sektörde faaliyet gösteren esnaf açısından değil, tarımdan sanayiye, inşaattan ticarete ve turizme kadar ekonominin farklı alanlarının devamlılığı açısından da önemli olduğu vurgulandı.
